entzun.eus

Musika albisteak
eta agenda astero
zure postontzian!


| Sindikatu - RSS | Testu tamaina AAA

Elkarrizketak

bidali zure elkarrizketak Bidali zure elkarrizketak
ARITZ SOUND SYSTEM 2002-10-16

FERMIN MUGURUZA bai, esan?

"In-komunikazioa" Ferminen azken lana "In-komunikazioa" Ferminen azken lana

Klikatu argazkien gainean handiago ikusteko
Informazioaren aroan bizi omen gara. Milioika datu, informazio erasoka ari zaizkigu etengabe eta lagun minari esaten ez dizkiogunak telebistaz botatzen ditugu. Kaleak jendez gainezka daude eta bakartiak nonahi. Musika ote gure terapia?


Edozer gauza egiten duela jendearen arreta erakartzen du. Jendearekiko dohaina du eta pasioak altxatzen ditu askotan; onerako batzutan eta txarrerako besteetan. Komunikatzailea da, zuzena eta argia. Agitatzailea da eta pertsona. Kaki Arkarazok disko berria kaleratu du, Mikel Abregok disko berria kaleratu du, Alfonso, Andres, Eric, Raynald, Gorka, Begoa, Eva, Mikel, Joseba eta Zigorrek disko berria kaleratu dute. Rudek disko berria kaleratu du eta baita Arik eta Afrikak ere. Eta Galderrek, Josebak, Jituk, Asierrek...eta baita Ferminek ere. Eta zuk? Ez al duzu ezer komunikatu nahi? Guk bai. Euskal Herriak fruitu berria eman du, gazia eta gozoa da, txuria eta beltza eta... dastatu beharrekoa. Hausnarketarako garaia iritsi da, beti. Elkarrizketarako unea iritsi da. Aurrez aurre, Kontrakalean.

Nola sortzen da proiektu berria?

Iaz bira hasi genuenean azkenekoa izango zela erabaki genuen. Egia esan, guk uste baino gehiago iraun genuen. Zortzi musikari hiru urtez aritu gara etengabe eta azkenean logistika zela eta zailtasun handiak zeuden taldea elkarturik mantentzeko. Bakoitzak bere proiektu eta asmo propioak zeuzkan gainera eta nik baneukan beste norabide batean lan egiteko gogoa. Horretarako jende berria behar nuen eta dagoeneko ikusita neuzkan oso aproposak izan zitezkeen hainbat musikari.

Eta zeintzuk izan dira disko berria osatzeko hurbildu zaizkizun lagunak?

Gogoa neukan Selektah Kolektiboko Zigor DZ-rekin zerbait egiteko eta baita Joseba Tapiarekin ere, baina banda modura antolatuta, reggae ikutua duen banda rockeroa. Dr. Calypso ska taldearekin bateria jotzen zuen Eric Herrera ezagutzen nuen eta berak tronboia jotzen du Amusic Skazz Band taldean. Bestetik, gogo asko neuzkan koroak lantzeko, aurreko diskoetan Sorkun egon da, Afrika... beti izan dut norbait koroak egiteko baina oraingoan askoz ere kutsu souleroagoa bilatzen nuen eta horretarako Begoa Bang-Matu eta Eva Reinarekin kontaktuan jarri nintzen eta diskoan parte hartzeko proposamena egin nien. Etxean dudan tresneriarekin maketa grabatu eta bakoitzari kopia bana pasa nien beraien ekarpenak jaso ahal izateko. Bartzelona eta Madrilera bidai asko egin ditut musikariekin elkartu eta gauzak komentatzeko. Tapia askotan etorri zait etxera, gauzak entzun eta esku soinua nola sartu ikusten genuen. Oro har lan mardula izan da urritik egin duguna.

Ez da erreza izango horren musika estilo desberdinetatik datorren jendea elkartu eta proiektu berdinean bateratzea...

Ez, eta gainera kontutan izan behar da beraien artean ez dutela elkar ezagutzen. Sentsibilitate desberdinetako jendea elkar-tzea gustatu izan zait beti eta kultura desberdinetatik etorritako jendearen artean gauzak sortu. Gorka Benitez adibidez bilbotarra da baina New York-era joan zen ikastera eta orain artean jazz munduan murgildua egon da. Kolaborazioa proposatu genionean berehala eman zuen baiezkoa. Jazz mundutik irten eta jazza beste musikekin nahasteko gogo handia zuen.

Eta hor datza ziurrenik gaur egungo musikak duen aberastasuna, musika estiloak uztartu eta doinu "berriak" kaleratzean. Verve jazz zigiluak adibidez bere katalogoa berpiztea lortu du musika elektronikoaren esparruan ari den jendearen eskutik (Thievery Corporation...) eta bere garaian Blue Note-ri berdin gertatu zitzaion US3 eta beste hip-hop taldeekin.

Reggae-a oinarria da, baina jazzaren eragina nabarmena da diskoan zehar eta baita rhytm & blues-arena.

Hitz egiguzu gainontzeko musikarietaz.

Aipatutakoez gain, Hechos Contra el Decoro taldeko Andres Belmontek jotzen du baxua eta talde berekoa den Alfonso Arias "Papuchi"-k gitarra eta sitar-a. Baterian Mikel Abrego, teklatuetan Mikel Azpiroz (aurreko diskoetan ere parte hartu izan duena) eta tronpetan Raynald Colom gaztea izan dira. Banda osatzen dutenez gain hiru kolaborazio izan ditut diskoan. Ahotsetan Afrika entzun daiteke, askotan kolaboratu izan duena nirekin; Rude italiarra da, Ghetto 84 taldean aritutakoa eta elektronikaren munduan ere murgildua egon dena, eta azkenik Ari rap abeslariak ere ahotsak sartu ditu.

Aurreko lana korrika eta presaka egin zenuela, bi biren artean egindakoa zela eta horrelako kritikak jaso zenituen. Berriarekin hori gertatuko dela uste duzu, denbora gehiago izan duzu prestatzeko aurrekoaren presiorik gabe?

Egia da aurrekoa bi biren artean egin genuela baina horrek ez du esan nahi denbora gutxi izan nuenik prestatzeko. Lehenengo bira abuztuan amaitu eta hurrengo urteko maiatza arte egon ginen diskoa prestatzen. Oso landua dago beraz. Gertatzen dena da aurreko diskoa pentsatuagoa zegoela zuzenekoari begira baina ez dut inoiz disko bat korrika eta presaka egin. Disko hau urte osoko lana izan da, iazko urrian hasi bainintzen prestatzen, zerbait obsesiboa bilakatuz, bihotza hatzaparka egiten testuetarako eta musika garatzen uneoro. Disko honetako kantu batzuk gainera beste jende batek nahastea gustatuko litzaidake. Bere garaian Mad Professor, Javi Pez eta besteek egin bezala orain disko berriaren erremix batzuk egitea nahiko nuke; ez dakit, Smith & Mighty-k adibidez kanturen bat birnahastea asko gustatuko litzaidake. Askotan egiten ditugun kantuekin oso protekzionistak garela uste dut eta ikuspegia ireki behar dugu, gure kantuen beste interpretazioak onartu.

Eta disko berria zuzenean aurkezteko asmorik ba al duzu?

Bai, seti egoera hau salatzeko Euskal Herrian bi kontzertu egin nahiko nituzke eta datorren urteko maiatzetik aurrera bira egitea nahiko nuke, baina ez dakit posible izango den. Eva Reina adibidez ahurdun dago eta ikusi beharko dugu ea nola konpontzen garen, otsailerako helduko baita umea. Ez dakit nola antolatuko dugun. Hamabi musikariz osatutako banda gustatuko litzaidake funk banden antzera edo Lucianorena.

"In-komunikazioa" jarri diozu izenburu diskoari. Zer da komunikatu nahi duzuna? Zer ikusirik dauka "In" hitza , barruko komunikazioarekin, etxe barrukoarekin agian?

Gauza asko daude hor. Dena elkarrekin jartzen baduzu inkomunikazioa da baina gidoiarekin komunikazioa in-komunikazioa bihurtzen da. Mikel Laboak Lekeitio 5.ean erabiltzen zuen. Kantuaren bukaeran Tapiak trikiarekin soloa egiten zuen eta orain ere bai. Horrelako keinuak ere baditu diskoak, bertako musikari zein kanpokoari. Sanplerrak direla, scratch-ak direla Xabier Amuriza edota Mike Dread-enak e.a. Horrek ere badu bere xarma. Inkomunikazioari buruzko hausnarketa egiten dut oinarrian, emisore eta hartzailearen artekoa lehenik eta behin. Bikotea funtsezko elementu modura eta hortik kalera, gizartera, Euskal Herrira edota mundura zabaltzen da. Interpretazio asko egin daitezke.

Aurreko diskoak kritika asko jaso zituen, onak batzuk eta ez hain onak besteak, baina argi dago FMek egiten duena harretaz aztertzen dela. Disko berriaren azalak zer esana emango du eta guk dagoeneko oportunista bat zarela dioen jendea entzun dugu, azala tratu txarren ingurukoa dela eta gaur egun gaia komunikabideetan dagoenez, horregatik sartu duzula.

Harrigarria da jendearen interpretazioak nolakoak izan daitezkeen, azala landu dugunoi ez baitzaigu ezta burutik ere pasa horrelako irakurketarik. Argi dagoena da ezaguna zaren heinean alde eta kontrako jendea izango duzula. Hogei urte darama-tzat musika munduan eta oso argi daukat zein den jarraitu behar dudan bidea, nire jokabidea beti independentea izan baita, nik neuk markatutakoa, orduan edozein gauza egiten dudala beti egongo da kritikatuko nauena, kontzertu baterako deitzen banaute eta erabakitzen badut ez joatea edo ezin badut joan, kabroi bat naiz eta joaten banaiz protagonismoa bilatzen ari naizelako da. Detraktore edo gibeljaleentzat edozein aukera hartuta gaizki egina izango da, beraz neure buruari zera esaten diot: zaunka ari dira, beraz, zamalkatzen gara. Disko berriaren portadak ez ditu diskoaren salmentak igoko eta leku askotan ez dute eskaparatean jarriko. Azken finean hau proposamen artistikoa da. Bakoitzak hartu dezala eta interpretatu dezala nahi duen modura. Irudiko lagunak bezala kantuak biluztea gustatzen zait eta gauzak bere gordintasunean kantatzen ditut. Oso nortasun handia behar duzu etengabeko presioa jasan ahal izateko. Ezin duzu toaila bota. Bultzatzen nauen jende piloa dago zorionez.

Eta estetikari dagokionez? Aurreko diskoetan kolore biziak eta orain txuri beltza nagusi.

Hori da. Aurreko diskoekin alderatuta kontzeptua edo ideia aldatu da. Aurrekoetan kolore asko eta musika bizia zen. Orain berriz doinuak garratzagoak dira eta txuri-beltza erabili dugu.

Diskoaren promozio lanetan ari zara orain. Diskoa duela gutxi jarri da salgai eta honelako psikosia dago hainbat diskoetxe eta musikarien artean (famatuenen artean behintzat) diskoa sarean sartu eta pirateoarekin salmentak gutxituko ote diren. Ez da eztabaida handirik sortu eta komunikabideetan gehien bat multinazional eta diskoetxe handien ikuspuntua kaleratu da; pirateoak musika hiltzen duela, talde berriak ezin izango direla promozionatu...

Hori gezur hutsa da. Talde berriak ateratzen dira eta jarraituko dira ateratzen. Azken finean multinazional horiek dira grabatzeko sistemak asmatu dituztenak eta grabatzeko CD-ak saltzen dituztenak. Multinazionalen kontrakoa naiz, askotan eskaini didate sinatzea beraiekin eta ez dut inoiz egin. Gainera pirateoari aurre egiteko neurri errepresiboak, polizialak, erabiltzea beraien diskurtsoaren baitan dago. Zergatik ez dute BEZa jaisteko hitz egiten liburuen antzera (%16tik %7ra)? Horrela ia %10 merkatuko lirateke diskoak. Ez dute hitz egiten beraien promozio kanpainetan gastatzen duten diruaz, ezta zenbait kate komertzialetan sartzeko egileen eskubideekin nola jokatzen duten e.a. Gehiegizko diskoen prezioak horretan baitatza. Eta bat batean orain egileekin kezkatzen dira, egileen eskubideen defendatzaile omen dira. Multinazionalentzat ez dira musikariak existitzen, merkantziak baizik, inbertsioak eta etekinak. Ziur naiz disko bat erosi nahi duenak originala erosiko duela, diskoan benetako interesa duenak bai behintzat. Besteek kopiatutakoak erosiko dituzte. Pirateoak ez du musika hiltzen, pirateoak bikoiztu egiten du musikaren zabalkuntza. Gaiak askorako ematen du, konplexua da eta milaka aurpegi ditu. Musikari batzuek Guardia Zibilari pirateoaren kontra aritzeagatik urrezko diskoa ematen diotela ikusten dudanean goragalea ematen dit, denak pikutara bidaltzeko gogoak sartzen zaizkit.

Diskoen grabazio sistemek jendeari musika gehiago edukitzeko aukera eman diote, baina hori gero ez da kalean atzematen. Hau da, edozein herriko festetara joan eta musika berdina entzungo duzu guztietan (salbuespenak salbuespen). Txoznetan adibidez, guztietan aurkituko dituzu grabatutako disko bildumak eta gehienetan kantuak errepikatzen dira. Duela hogei urtetik behin eta berriro entzundako kantuak dira.

Txoznetako giroa asko jaitsi da azkenaldian. Lehen musika eskaintzen zen, baina eskaintza, eta ez bakarrik musikala, berritzen ez baduzu jendea beste tokietara joango da. Lortu behar dugu txoznak berriro ere eremu liberatuak izatea; hau da, ezin dugu onartu telebistan edota irrati kate komertzialetatik saldu nahi digutena txoznan entzutea. Gure kontra goaz bestela. Autokritika egin behar dugu eta aztertu azken urteotan duela 20 urteko musika jartzea ekipo zatarretan zein mesede egiten dion txoznen guneari, euskal musikari eta baita bide berriak jorratu nahi dituzten giza mugimenduei ere.
Hala bedi, amen. Hau da, ados nagoela esan nahi nuen. Jainko-Deabruaren benetako izaera zein den ez duzu pertsona ezagutu arte aurkitzen. Besteek esandakoari harreta egitea baino hobe da komunikazio zuzena. Aurrez aurre.

2002, URRIA-AZAROA
bidali zure elkarrizketak Bidali zure elkarrizketak
Erlazionaturiko edukiak
Bidali zure iruzkina


kaptxa

bai, ezagutzen dut datuen erabilpen politika eta onartu.

bai, entzunen buletina astero jaso nahi dut.