entzun.eus

Musika albisteak
eta agenda astero
zure postontzian!


| Sindikatu - RSS | Testu tamaina AAA

Elkarrizketak

bidali zure elkarrizketak Bidali zure elkarrizketak
Gorka Erostarbe 2005-06-15

LISABO biluzteko gurak elkarturik

Lisab Lisab

Klikatu argazkien gainean handiago ikusteko
Agertu ziren jendaurrean, 1998an, beraiek ekoizturiko maketarekin. Harritu gintuzten. Diseinua bezain zaindu eta ederra zuen edukia lan hark. Aitzakiak zituzten aipagai besteak beste kantuetan, baina aitzakia gutxi lan hark. Ezari-ezarian, musika ildoa sendotu, emozio bideak arakatu, eta asko eta asko zur eta lur utzi zituzten Ezarian (Esan Ozenki, 2000) iraupen luzeko lehen lanarekin. 2001eko Plaza jaialdian eskainitako emanaldi baten haritik, edo hari tiraka Egun bat nonahi Ep-a (Acuarela, 2002) plazaratu zuten hurrena, nonahi zirela ere musikarekin hunkitzeko zuten gaitasuna berretsiz. Aztarnaren bat edo beste utzi ziguten geroztik Despues de Nunca taldearen bertsioez osaturiko diskoan, edota, Bonbereneak ateratako beste batean, Selam taldea lagun hartuta egindako abestian, baina desagertu ziren, isilean, aldi baterako. Oroimenean hamaika kantu gogoangarri, hamaika istorio ahaztezin, hamaika kontzertu zirraragarri. Erdi itzalian zegoen sugarra piztu da berriro ordea.



Izkiriaturik aurkitu dituzte hainbat gura nonbait, eta kantu bihurtu, gura, desira edo ikusmolde berak dituzten lagunak bidaide hartuta gainera. Musika mota ezberdina eginagatik, ez baitute alferrik musika modu beretsuan bizi eta sentitzen Lisabk, Anarik, Experiencek, Selamek, Xabi Erkiziak, Akauzaztek, Carlos Desastrek edota Manta Rayk. Lagunak izateaz gain, guzti horiek zerk biltzen dituen galdetuta, musikarekin biluzteak erantzun digute Lisabko kideek. Eta biluztu dira Izkiriaturik aurkitu ditudan gurak (Metak, 2005) lan argitaratu berrian. Pil-Pil Sessions zigiluak egin duen bideari jarraiki, nahasketari heldu dio Lisabk. Horregatik musikari eta talde lagun gonbidatuak. Horregatik euskara, gaztelania, frantses, ingelesa eta poloniera kantuetan. Horregatik, isiltasunak, errezitaldiak, oihuak eta ahots melodikoak. Horregatik letrak eta marrazkiak. Horregatik barea eta ekaitza. Betiko Lisab eta Lisab berri bat ageri dira. Taldearen osaketan izan dira aldaketa nabarienak: Javi Manterolak taldea utzi du, Amodio proiektuari heldu baitio. Hark gitarran utzitako hutsunea Karlosek (baxu jole ohia) eta Ivanek (bateria jole ohia) bete dute. Baxuan Ionyu Riddim taldeko kidea dago egun, eta baterian talde bereko Eneko du lagun berri Aidak. 13 pieza berri bide berri bati ekiteko. Zuzenekorik ez dute eskainiko lan honekin, baina gogotsu daude berriro abian jartzeko.



Aspaldian ez genuen Lisabren berririk, 2002an Egun bat nonahi (Acuarela) argitaratu zenutenetik. Zertan igaro duzue denbora hori?

Aida (A): Ezer berezirik ez dugu egin. Musikaren arloan nork bere bidea egin du. Nik, adibidez, osasun arazoak eduki nituen, eta urte eta erdiz edo bi urtez ezer egin gabe egon nintzen. Baina, esaterako, Ivanek egin ditu beste gauza batzuk eta Karlosek jarraitu du bere lanarekin soinu teknikari moduan.
Karlos (K): Hori horrela gertatu den arren, ez da izan taldea geldi egoteko arrazoia. Taldea gelditu egin zen. Atsedentxo bat hartu genuen, baina ez genekien zenbatekoa izango zen. Atseden horiek beti dira nahiko arriskutsuak. Hasieran asko kostatzen da gelditzea, eta beti botatzen duzu faltan zerbait. Baina, hiru-lau hilabete pasatzerakoan eremu arriskutsuan sartzen zara. Beste dinamika batean sartzen zara. Orain artean Lisabn egin duguna beti egin dugu taldekide guztiok nahi genuelako. Izan zen une bat bakoitzak berea egiteko nahia zuena-edo. Batez ere Javik (gitarra jole ohia) ez zeukan gogo handirik taldeko martxa horretan sartzeko, eta apurka-apurka atzeratzen joan da dena. Izan ziren saiakera batzuk berriro hasteko, baina kostatu egiten zitzaigun.

Musikaren mundu eta zirkuitu horretatik aparte egon zareten aldian, begirale moduan, zein irakaspen atera duzue?

(K): Denboraldi honetan ikusi eta ikasi dugunak ez dakit taldearen martxa berriarekin zerikusirik duen. Beti izaten dituzu esperientzia berriak eta gauza berriak entzuten dituzu. Eta esaterako, konturatu gara Shellac taldea oso berezia dela guretzako. Beti esaten dut berdina, baina, Shellac eta Fugazzi taldeez geroztik ez dut aurkitu bereziki liluratu nauen talderik, musika indartsua egiten dutenen artean behintzat. Beste musika mota batzuetan akaso errazago topatu ditugu gauza politak. Uste dut denok geroz eta musika lasaiagoa entzuten dugula, nahiz eta agian gure azken emaitzan gehiegi ez nabaritu.

Bai Ep horrekin eta baita Ezarian (Esan Ozenki, 2000) zuen lehen diskoarekin ere kritika ezin hobeak eta laudorioak jaso zenituzten barra-barra. Alde onak agerikoak dira, baina, hainbesteko goratzeak alde txarrik ekarri al zizueten?

Ivan (I): Inoiz ez ditugu kritikak oso serioski hartzen, argitaraturiko lana inoiz ez baita izaten beraiek jartzen duten bezain ona edo bezain txarra, norma-lean.
(K): Kritikak askotan hartzen dira egi absolutuak balira bezala, eta kritika bat, azken finean, pertsona baten iritzia da. Guk badakigu ondo egiten duguna eta gaizki egiten duguna zer den oro har. Egiten duguna nolakoa den jakiteko neurgailu bakarra dugu: emozioa edo sentsazioa. Abesti bat egiterakoan emozioa iristen bada, guretzat jada ondo dago
(A): Halere, hori abiapuntua da. Emozio hori sentitzea musika egiten duzunean. Baina, beste neurgailua da zuk jotzen duzunean eta norbaitek esaten dizunean: Joe, ze ondo. Hori da benetako saria. Niretzat saria ez dira kritikak. Sarri kritikariek euren arteko lehian jarduten dute, nork hitz ederragoak edo metafora gehiago erabili. Niri horrek ez dit batere balio. Alegia, kritika bera baino garrantzitsuagoa bihurtzen da kritika egin duenaren izena.

Eta zuek, zein sentsazio duzue berriro jendaurrera disko batekin agertzearen bezperatan zaudeten honetan?

(I): Gogo handiarekin gaude. Nahiz eta disko honekin zuzenean ez dugun joko, oso zaila delako hainbeste kolaborazioekin. Baina gogoarekin gaude gauza gehiago egin eta zuzenean jotzeko.

Ikusmina handia dela badakizue. Hori motibazio bide duzue edo presio bide?

(K): Hori motibazio bat eta pribilegio handi bat da guretzako. Egun, ohiturak asko aldatu dira eta kontzertuetara betiko lau katuak joaten dira. Garai batean jende asko mugitzen zen eta jende askok erosten zituen diskoak. Agian hori zelako ondo ikusia zegoena, edo egin behar zena. Orain ez da horrela, akaso oreka erreala orain ikus genezake. Horregatik, jendea zure kontzertuetara joaten denean sentsazio ederra izaten da.

Aldaketak badakartzazue lan berriarekin batera. Batez ere, talde osaketan. Nola gauzatu duzue aldaketa? Lan handia izan al da zuentzat?

(I): Javik taldea utzi zuenean ezinbestekoa genuen aldaketaren bat egitea, gitarra gabe geratu baikinen. Ez genekien ondo zer egin. Gure lehen maketan gitarra jotzen zuen Imanol sartzea zatekeen aukera bat, baina azkenean ez zen hala suertatu. Karlosek gitarra jotzen bazekien jada, eta ni ere hasia nengoen pixka bat jotzen, beraz horrela probatzea erabaki genuen. Proba egin genuen gu biok gitarretan, Aida baterian eta Riddimeko lagunei Eneko (bateria) eta Ionyu (baxua) proposatu genien gurekin jotzeko. Horrela, bi bateria, bi gitarra eta baxuarekin proba egitea erabaki genuen.
(K): Hasierako asmoa, hirukote bikoitza egitea zen. Bi bateria, bi gitarra eta bi baxu, baina azkenean Ionyu bakarrik geratu da baxuarekin.

Javi Manterola gitarra joleak taldea uzteak ageriko aldaketak ekarri ditu. Besterik eragin al du Javi zuekin ez egoteak?

(K): Bai, noski. Harreman pertsonala oraindik mantentzen dugu. Musikalki Javiren ekarpena handia zen gainera, bai gitarra jotzeko eran, oso berezia baita, bai konposatzerako orduan eta baita kantatzerako orduan ere. Beraz, izan dira gauza batzuk kontutan hartzekoak.

Zer moduz moldatu zarete, Ivan eta Karlos, gitarra jotzen?

(Biek): Kar, kar, kar
(I): Ondo esan beharko dugu. Abesti batzuk konposatu eta gero proba egin genuen, balekoak zirela iruditu eta aurrera egin genuen modu horretara.
(K): Orain abantaila bat dugu. Gitarra jotzen bi garenez, Ivanek hiru soka jotzen ditu, nik beste hiru eta aurrera (kar, kar, kar ). Taldekide berriak, Ionyu eta Eneko, zer moduz barneratu zarete taldean?
(Io): Eneko eta biok aurrez jotzen genituen Ivanek egindako abesti batzuk, berekin jotzen aritzen ginen. Lagunak ginen, lokal berean entseatzen genuen Eneko eta biok betidanik izan gara Lisabren jarraitzaileak gainera.

Eta zu, Aida, zer moduz lagun berriarekin, Enekorekin?

Oso ondo. Nire ustez Eneko oso bateria jole ona da. Sormen handia dauka. Ni ia hiru urtez egon naiz bateria jo gabe. Apurka berreskuratu behar izan dut. Enekorekin jotzea oso erraza gertatu zait, eta bera ere oso erraz moldatu da beste bateria-jole batekin jotzera.

Disko berriari begira diezaiogun. Izkiriaturik aurkitu ditudan gurak du izenburutzat. Hasteko, Sarrionandia dakarkigu burura. Keinutxo bat?

(I): Bai, hala izan liteke. Bere liburutik (Izkiriaturik aurkitu ditudan ene poemak) eratorritako izenburua da. Gurak jarri dugu hitz guztiek desioa baitute gaitzat. Guk bide hori markatu genien beste taldeei eta letren egileei. Gai hori jarri genien guztiei, gero norberak nahi bezala gara zezan. Bestetik, izkiriaturik aurkituriko gurak direla azaltzen du izenburuak. Martxel Mariskalek zerikusi handia izango du horretan ...
(I): Berekin lan egin genuen jada orain urte batzuk Plaza jaialdian. Oso harreman ona dugu. Pil-Pil Sessions zigilurako lan bat denez, pil-pil hori musika aldetik eta hitzen aldetik ere egin nahi genuen. Pentsatu genuen bera izan zitekeela hitzen koordinatzaile moduko bat. Hitz gehienak berak egin edo bideratu ditu.
(K): Martxel ez dago orain osasun momentu on batean, eta egin duen esfortzua benetan eskertzekoa da.

Gurak aipatzen dira bestalde. Desioak eta gurak etengabe. Baina, aldi berean, ezintasuna ere nabaritu dugu hitzetan.

(I): Kasu honetan Martxelek egin ditu hitz gehienak, baina gu harekin bat gatoz oso letra horietan. Desirak modu askotakoak izaten dira, eta akaso gehienetan ezintasunaren alde horretatik hartzen ditugu, bai.

Diskoan parte hartu duten kolaboratzaile guztiak ikusita, Lisab eta lagunak izan zitekeen diskoaren izena. Nola sortu zen guzti horien parte hartzearen ideia?

(K): Diskoa bukatu arte, ideia, gutxi asko, irekita egon da. Lehen-lehen ideia aspaldikoa da, Pil-Pil Sessions hasteke zegoenekoa ia. Jatorrizko ideia zen Mikel Laboarekin eta Anarirekin zerbait egitea. Pil-Pil Sessions oso eremu zabala da eta gauza ederrak atera izan dira: -gailu, Anari eta Petti, Amodio Filosofia hori hartuz, zenbait lagunekin kantuak partekatzea nahi genuen. Aurten, ideiari berriro heltzean, kolaborazioak zabaltzea pentsatu genuen eta ahalik eta gehienekin egitea. Halere, batzuk azkenean kanpoan geratu dira: Mikel Laboa, Shipping News

Lan prozesua nolakoa izan da?

(K): Kasu gehienetan abestia guk egin dugu, eta gero kolaboratzaileei pasa diegu beraiek nahi zutena sar zezaten. Beste batzuetan ideia bat pasatu diegu, beraiek abestia egin eta gero bueltatzerakoan guk zerbait gehiago jarri.

Lagunak izatea duzue oinarrian diskoan parte hartu duzuen musikari eta taldeek. Musikaren aldetik, badira oso proposamen desberdinak. Zerk batzen zaituztete musikari dagokionean. Intentsitatearen eta emozioaren arteko jokoak akaso?

(I): Bai, halako zerbait badago, musika ulertzeko antzeko modu bat.
(A): Adjektiboak erabil daitezke nahi adina, baina niretzat benetan, talde guztien musikaren oinarrian dagoena biluztasuna da. Musikarekin biluztea da garrantzitsuena. Biluztu gaitezke intentsitatearekin, edo haserrearekin, edo nostalgiarekin edo nahi duzunarekin.
(K): Nik argitu nahi nuke gauza bat. Gure musika pesimista ez dela argi utzi nahi nuke, askotan esan izan digute eta jada kokoteraino nago halakoak entzuteaz. Konforme, ez dugu ska edo reggaea egiten, eta egia da, intentsitate handia agertzen dugu, baina gure ikuspuntua ez da pesimista. Errealitatea den bezalakoa da eta ezin zaio horri bizkarra eman, baina hori ez da pesimista izatea.



Lagunak Lisaboren begietara

Anari: Lehen diskoa kaleratu zuenetik jarraitu dugu bere lana. Ezagutu genuen pertsonalki. Gustatu zitzaigun. Berekin zuzenean jotzeko aukera izan genuen. Musika ezberdina izanagatik, musika espiritu bera dugula pentsatu izan dugu beti.

Akauzazte: Gustatzen zaizkigu sortzen dituzten giroak. Iluntasuna dakarkigute gogora eta iluntasun hori Lisabrekin nola uztar zitekeen jakin nahi genuen. Sentsazio asko iradokitzen dituen taldea da.

Carlos Desastre: Berak aurrez egindako proposamena itzuli diogu. Despus de Nunca taldearen bertsioez osaturiko disko batean parte hartu genuen, eta guk nahi genuen gure diskoan berak parte hartzea. Kontraste polita sortzen da bere kantukera eta gure musikaren artean. Inoiz baino andaluzago agertu da gainera.

Xabi Erkizia: Gutariko Bat taldea ere handia izan zen, entzun orduko barrenak astintzen dizkizun horietakoa. Xabi bertako kide zen eta egun musika elektronikoan eta esperimentalean buru-belarri diharduen arren, gitarra jotzeko eta kantatzeko eskatu genion. Onartu zuen eta primeran!.

Experience: Michel Cloupek Diabologum taldean jotzen zuen aurrez. Talde hura ikaragarri gustatzen zitzaizkigun. Gero Experience osatu zuen. Jarraitu genuen, eta haiekin birritan jotzeko aukera izan genuen.

Selam: Experience taldeko Patrice bateria joleak eta Widy gitarrajoleak Selam taldean jotzen dute. Bonbereneara etorri ziren kantu bat grabatzera. Ezagutu genituen eta miresten ditugu. Tolousen badago musika mugimendu interesgarria.

Manta Ray: Beraiekin jotzeko aukera izan genuen. Harremana sortu eta segituan hasi ginen pentsatzen zerbait elkarrekin egin behar genuela.

2005, EKAINA - UZTAILA
bidali zure elkarrizketak Bidali zure elkarrizketak
Bidali zure iruzkina


kaptxa

bai, ezagutzen dut datuen erabilpen politika eta onartu.

bai, entzunen buletina astero jaso nahi dut.