entzun.eus

Musika albisteak
eta agenda astero
zure postontzian!


| Sindikatu - RSS | Testu tamaina AAA

Erreportajeak

bidali zure berria Bidali zure artikuluak
Sagardantza 2002-11-01

GATIBU zoramenaren gatibu

Zoramen festa Zoramen festa

Klikatu argazkien gainean handiago ikusteko
Gatibu. Gatibu garelakoz. Akaso askeago sentitzeko Alex Sarduik (Exkixu) gauzatu duen musika proiektu berria. Zoramena du izenburu talde honen lehen diskoak. Euskal rock eszenaren beterano baten itzulera ere bada Gatibu. Eta Alex Sarduiren eskaintza indartzeko, kolaboratzaile pisuzkoak pasa dira Iaki Uoho Antonen estudiotik, besteak beste Robe Extremoduro eta Fito Cabrales.

Irrati uhinek zabaldu zuten estreinakoz Gatibu proiektuaren lehen kantua, Musturrek sartunde izenburukoa eta, bide batez, itzulera baten Alex Sarduirena (Exkixu) alegia , lehen iragarpena.
Bizia, freskoa eta kutsagarria da kantu hori, esan nahi baita bizitasun horrek entzulea kutsatzeko ahalmen handia duela. Baina hamaiketakoa besterik ez da. Orain bazkaria dator, hamar kantuz osaturiko menua, bapo bazkaldu eta asebetetzeko. Osagaiak hauexek: gitarretan oinarritutako abestiak, Alexen ahots berexia eta askotariko soinuak. Menuak, portzierto, Zoramena du izenburu. Nahiko bariatua atera da, nahiz eta abestiek musikalki erlazio bat eduki, argitzen du Alex Sarduik.
Baina hobe da beste ezer baino lehen, gauzak dagokien testuinguruan jartzea. 1997ra egin behar dugu jauzi, urte horretan hartu baitzuen arnasa azkenekoz Exkixu taldea. Bost urte luze joanak dira orduz geroztik, zeinetan Alexek bere gauzetan sartua ibili den: Nire negozioa ipini dut eta haren arduriagaz ez dut beste gauza batzuk egiteko denbora eduki, dio. Ez da, hala ere, guztiz egia, tartean Txulufrina eta arrosa izenburuko diskoa egin baitzuen Labayru ikastegiak eta Ikastolen Elkarteak elkarlanean egindako Urte sasoiak egitasmoaren barnean. Disko horrek Euskal Herriko abesti herrikoiak biltzen zituen eta bertan Haimar Arejitak (gitarra) parte hartu zuen, gerora Alexekin Gatibu sortuko zuena. Biek konposatuko zituzten diskoaren kantuak.
Baina zergatik Gatibu? Gatibuak garelako dio Alexek. Denaren gatibu. Maitasunaren gatibu, erregelen gatibu Eta gero, bestalde, gatibu, presoak gara, esklaboak, beste gauza askorena, hau da, bizi garen dinamikena, diziplina politikoarena.

Estudioko lana

Taldea osatu zuten ondoren. Haimar eta Alexekin batera, Mikel Caballero (baxua eta sanplerrak) eta Gaizka Salazar (bateria) arituko ziren.
Baina gatozen berriz, diskora, merezi baitu haren grabazioan sakontzea, kolaboratzaile aski ezagunak estudiotik pasa direnez gero. Robe Iniesta, Extremoduro taldeko liderrak Mila doinu aidien kantuan abestu du eta koruak egin Musturrek Sartunde izenburukoan, euskaraz noski, areago, bizkaieraz. Puntu honetara ailegatuta, geldiune laburra aipamentxo bat egiteko. Izan ere, Robe euskara ikasten ari baita. Meritua berea. Hemengo askok horixe bera eginen balute Eta Fito Cabralesek (Fito y Los Fitipaldis) berriz, Urepel kantatzeaz gain, euskaraz ere hainbat koru sartu ditu. Zerrendan hurrengoak Batiz eta Iaki Uoho Anton dira. Alde batetik, grabazio teknikari lanetan aritu dira. Bestetik, ez da lan makala diskoan berean egin dutena.
Lehendabizikoak Musturrek sartunde, Zoramena eta Lorak eskaintzen abestietan koruak egin ditu eta bigarrenak hainbat koruez gain, hammond-a sartu du Ez dot sinesten eta Lorak eskaintzen kantuetan.
Eta Exkixun bezalaxe, alboka ere entzuten ahal da diskoan, Iigo Ibarretxeren albokariari esker. Ez dago barroterik eta Bilusik dira musika tresna honen bi lekukoak.
Oraingoz, baina, Gatibukoak ez daude zuzenekoetan pentsatzen ari. Beraz, zertxobait itxoin beharko dugu talde berria oholtza gainean ikusteko. Hiru edo lau hilabete barru agian. Hauexek intentzioak: Jo gutxitsu, baina kondizio honetan; apur bat ere produktuak berak merezi du.

Kezkak eta gogoetak

Kontzertuen gaia sartzen da elkarrizketan. Abagune polita euskal musikaren barruak ezagutzen dituen norbaiti bi kezken inguruan iritzia eskatzeko. Lehena: jendea ez da lehen bezain beste kontzertuetara joaten. Erantzuna: Agian ez dagoelako eskaintza apropos bat, ez dakit zergatik den. Gero, musika diferentea da, orain jende askok entzuten du diskotekan entzutekoa. Lehen mobida kontzertuetara joatea zen, orain berriz, beste gauza bat da.
Bigarrena: oso bogan dagoen gaia, euskal musikagintzaren osasun egoera, alegia. Erantzuna: Nik uste dut ez dela kanbiatu azkeneko urteetan. Bueno, Euskadi Gaztearekin apur bat defendatzen da euskal musika eta euskal musikaren dinamika hori, baina beste medio batzuetan badakizu zer dagoen, Operacin Triunfoko zaborra guzti hori. Eta horrek eragingo du, ze horrek kalte asko egiten du. Nahiz eta gazteak geroz eta gehiago instrumentuak-eta ikasten egon, nahiz eta basean jende gehiago egon, azpiegitura falta da. Eta telebistak matxakatu egiten du euskal musika. Eta gero musika tradizionala dago, baina tradizionala ere galtzen doa, berbenak galtzen doaz Goizean trikitixa entzuten duzu, baina gainontzeko orduetan ez dute ipintzen inon ere ez. Trikitixa diot euskaldun moduan, berdin alboka, dultzaina eta nahi duzun guztia.
Ez gara orain ezkor jarriko ordea... Talde berri bat sortu baita, hortaz, uler daitezen hitz hauek ongi etorri baten modura, ongi etorria plaza zail honetara. Gatibu sortu da. Alex Sardui itzuli da.


IRAGANA ETA ORAINA
Ezinezkoa da Alex Sarduiri buruz hitz egitea Exkixu aipatu gabe. Bi disko baino ez zituen utzi Gernikako talde honek, biak ere Gor zigiluarekin argitaratuak: Exkixu (1993) eta Gaua heldu orduko (1995). Hala ere, kantu eraginkor mordoa utzi zituen, energetikoak, eta zuzenean ikusi zutenek jakin badakite zeinen indartsua izatera heldu zitekeen oholtza gainean. Soinuaren irudi bat egitea posible balitz, hori gitarren artetik albokaren hotsa litzateke, Alexen ahotsarekin uztartuta. Exkixu plazara agertu zenean, zerbaiten bukaera sentitzen zen eszenan, ez ordea zerbaiten hasiera.
Denbora ez da debalde igaro eta Alexek horrela gogoratzen ditu garai horiek egungo egoerarekin alderatuta: Nire taldea bezala gogoratzen dut Exkixu, nire talde printzipal moduan. Hasieran hasi nintzen borrokan eta lortu nuen lortu nuena. Orain berdin eramaten duzu, zure talde moduan hartzen duzu, baina beste maila batetik hasten zara. Gauzak errazago dituzu, diskoetxera beste era batez zoaz. Lehen beti joaten zinen eskatzen, ea posibilitatea zegoen, ilusio horrekin. Orain produktu batekin zoaz, ia negoziora zoaz. Oso diferentea da. Nik Exkixu ilusio horrekin gogoratzen dut. Talde horrek anitz irakatsi zion Alexi: Musikalki erraztu eta erakutsi dit zer den musika mundua Euskal Herrian. Pertsonalki, jendea ezagutzen duzu eta erlazioak ez dira diruarekin pagatzen. Holaxe izaten da. Jendea ezagutzea oso guapoa da, eta horrek asko aberastu nau.
Esan bezala, Exkixuren sorrera aldaketa sasoi batean gertatu zen. Pablo Cabezak Betagarriren 80/00 diskoan Exkixuri buruz idatzi zituen lerroek ezin hobeki laburbiltzen dute Alex Sarduiren taldearen ekarpena eta testuingurua: 1992. urtean bizi-bizi aldatzen da eszenatokia: estiloak barreiatu egiten dira eta eszenatokiko klasikoak ahulduz eta banatuz doaz. Garai nahasiak bizi dira, ustekabeko handirik gabekoak. Baina, egun batean, Gernikako talde baten lehen maketa iristen zaigu, Exkixu taldearena, alegia. Abestiak berehala gelditzen zaizkigu eguneroko errutinaren behatzen artean itsatsirik. Hurbilagotik bizi nahi dugu lilura hori eta, horrenbestez, luzaz jarraitzen gatzaizkio zuzenean. Argi zegoen hurrengo urteetan talde aitzindarietako bat izango zela. Eta halaxe izan zen. Ondo konposatzen dute, badute melodia; koreografia sortzen dute, antolatzen dute; popa, rocka eta folka nahasten dituzte talentu azkar batez eta gainera ahots bikaina dute beren artean, Alex. Harrigarria eta penagarria da taldea indarrez desegin izana.

2002-03, ABENDUA-URTARRILA
bidali zure artikulua Bidali zure artikulua
Bidali zure iruzkina


kaptxa

bai, ezagutzen dut datuen erabilpen politika eta onartu.

bai, entzunen buletina astero jaso nahi dut.